Giá xăng dầu tăng ảnh hưởng thế nào đến xuất khẩu cà phê? Góc nhìn từ chi phí logistics toàn cầu

Giá xăng dầu hôm nay ngày 9/3:: thị trường giao dịch dầu thô thế giới tăng thẳng đứng, chính thức vượt mốc 100 USD/thùng như nhiều dự đoán trước đó.

Khi giá dầu tăng, ngành xuất khẩu cà phê bắt đầu chịu áp lực

Trong thương mại quốc tế, giá dầu luôn được xem là một trong những yếu tố có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến chi phí logistics. Tuy nhiên, nhiều người vẫn nghĩ rằng biến động của giá dầu chỉ tác động trực tiếp đến ngành năng lượng hoặc vận tải. Thực tế lại khác.

Đối với các ngành xuất khẩu nông sản, đặc biệt là cà phê, mỗi biến động của giá xăng dầu đều nhanh chóng lan tỏa đến toàn bộ chuỗi cung ứng. Từ chi phí vận chuyển nội địa, chi phí tàu biển cho đến giá container, tất cả đều chịu tác động trực tiếp.

Trong những tuần gần đây, khi giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng, thị trường vận tải biển và logistics toàn cầu ngay lập tức bắt đầu phản ứng. Các hãng tàu điều chỉnh phụ phí, giá cước vận chuyển thay đổi, và chi phí xuất khẩu bắt đầu tăng lên.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê, đây là tín hiệu quan trọng cần theo dõi sát sao.

Chi phí nhiên liệu của tàu container tăng mạnh

Một trong những tác động trực tiếp nhất của việc giá dầu tăng là chi phí vận hành tàu container.

Theo ước tính của ngành vận tải biển, nhiên liệu thường chiếm khoảng 40 - 60% tổng chi phí vận hành của tàu. Khi giá dầu tăng, các hãng tàu buộc phải điều chỉnh chi phí để bù đắp.

Những điều chỉnh phổ biến thường bao gồm:

- Phụ phí nhiên liệu (BAF - Bunker Adjustment Factor)

- Phụ phí vận chuyển

- Điều chỉnh giá cước container trên thị trường spot

Khi các phụ phí này được áp dụng, giá cước vận chuyển thường bắt đầu tăng chỉ sau vài tuần. Điều này đặc biệt rõ ràng trong các giai đoạn thị trường năng lượng biến động mạnh.

Đối với hàng hóa xuất khẩu như cà phê, điều này có nghĩa là chi phí đưa hàng từ cảng Việt Nam đến các thị trường tiêu thụ sẽ tăng lên đáng kể.

Giá dầu tăng khiến logistics xuất khẩu trở nên đắt đỏ hơn

Tác động của giá dầu không chỉ nằm ở vận tải biển. Khi chi phí năng lượng tăng, toàn bộ chuỗi logistics đều bị ảnh hưởng.

Trong thực tế, các chi phí sau thường tăng cùng lúc:

- Chi phí trucking nội địa

- Chi phí vận chuyển từ vùng sản xuất ra cảng

- Chi phí vận hành cảng biển

- Giá thuê container và xử lý container

Đối với ngành cà phê Việt Nam, đây là yếu tố cực kỳ quan trọng.

Phần lớn cà phê được trồng tại các khu vực cao nguyên như Tây Nguyên, nơi cách khá xa các cảng xuất khẩu lớn. Trước khi đến tay khách hàng quốc tế, mỗi container cà phê phải trải qua nhiều chặng vận chuyển:

- Từ nông trại đến kho thu mua

- Từ kho đến nhà máy sơ chế hoặc rang xay

- Từ nhà máy đến cảng xuất khẩu

- Từ cảng Việt Nam đến cảng nhập khẩu ở nước ngoài

Các cảng xuất khẩu chính thường là TP.HCM hoặc Hải Phòng, trong khi vùng sản xuất cà phê lớn như Gia Lai, Đắk Lắk hay Lâm Đồng lại nằm cách hàng trăm kilomet.

Vì vậy, khi giá dầu tăng, chi phí logistics nội địa cũng tăng theo.

Chi phí logistics có thể chiếm tới 30% giá xuất khẩu cà phê

Trong điều kiện bình thường, chi phí logistics thường chiếm khoảng 10 - 20% giá FOB của cà phê nhân xanh.

Tuy nhiên, trong những giai đoạn thị trường năng lượng biến động mạnh, con số này có thể tăng đáng kể.

Khi giá cước vận chuyển quốc tế tăng cao, tỷ lệ chi phí logistics đôi khi có thể lên đến 25 - 30% giá xuất khẩu.

Để hình dung rõ hơn, hãy xem xét một ví dụ thực tế:

Một container cà phê thường chứa khoảng 19 - 20 tấn cà phê nhân xanh. Khi giá cước vận chuyển tăng mạnh, chỉ riêng chi phí vận chuyển của container này có thể tăng từ 20% đến 40% so với mức bình thường.

Đây là một khoản chi phí đáng kể đối với các doanh nghiệp xuất khẩu.

Nhà xuất khẩu cà phê phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn

Khi chi phí logistics tăng lên, các nhà xuất khẩu cà phê thường phải đối mặt với một trong hai lựa chọn:

Tăng giá FOB

Điều này giúp bù đắp chi phí logistics tăng lên. Tuy nhiên, trong một thị trường cạnh tranh cao, việc tăng giá có thể khiến khách hàng chuyển sang các nhà cung cấp khác.

Hoặc giảm biên lợi nhuận

Một số doanh nghiệp chọn cách giữ nguyên giá bán để duy trì mối quan hệ với khách hàng. Nhưng điều này đồng nghĩa với việc lợi nhuận bị thu hẹp.

Trong cả hai trường hợp, doanh nghiệp xuất khẩu đều phải tính toán rất kỹ.

Vì sao các doanh nghiệp cà phê cần lập kế hoạch logistics sớm?

Sự biến động của thị trường năng lượng cho thấy một điều rất rõ: logistics không chỉ là khâu vận chuyển, mà là yếu tố chiến lược trong hoạt động xuất khẩu.

Để giảm rủi ro khi giá cước biến động, nhiều doanh nghiệp cà phê đã áp dụng các chiến lược như:

Đặt chỗ tàu sớm

Việc đặt chỗ tàu sớm giúp doanh nghiệp giữ được mức giá vận chuyển ổn định trước khi thị trường tăng giá.

Ưu tiên hợp đồng FOB

Trong nhiều trường hợp, các nhà xuất khẩu ưu tiên hợp đồng FOB để chuyển trách nhiệm vận chuyển quốc tế sang cho người mua.

Điều này giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn rủi ro từ biến động giá cước.

Linh hoạt lịch giao hàng

Một số doanh nghiệp cũng lựa chọn điều chỉnh lịch giao hàng để tránh các giai đoạn chi phí vận tải tăng cao.

Mối liên hệ giữa thị trường năng lượng và xuất khẩu cà phê

Trong chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng kết nối chặt chẽ, thị trường năng lượng có thể ảnh hưởng đến nhiều ngành hơn chúng ta nghĩ.

Đối với cà phê, mối liên hệ này đặc biệt rõ ràng. Mỗi hạt cà phê trước khi đến tay người tiêu dùng có thể phải di chuyển hàng nghìn kilomet, từ nông trại ở Việt Nam đến các nhà rang xay tại châu Âu, Mỹ hoặc châu Á.

Trên hành trình đó, nhiên liệu đóng vai trò quan trọng trong từng chặng vận chuyển. Khi giá dầu tăng, chi phí của mỗi chuyến hàng cũng thay đổi.

Vì vậy, việc hiểu rõ mối liên hệ giữa giá dầu, logistics và xuất khẩu cà phê ngày càng trở nên quan trọng đối với tất cả các bên trong chuỗi giá trị, từ người nông dân, nhà thu mua, nhà rang xay, doanh nghiệp xuất khẩu và importer.

Kết luận

Giá dầu không chỉ là câu chuyện của ngành năng lượng. Trong thương mại toàn cầu, đây là yếu tố có thể tác động trực tiếp đến chi phí logistics và khả năng cạnh tranh của nhiều ngành xuất khẩu, trong đó có cà phê.

Khi giá dầu tăng, chi phí vận tải biển, vận chuyển nội địa và toàn bộ chuỗi logistics đều bị ảnh hưởng. Điều này khiến chi phí xuất khẩu cà phê tăng lên đáng kể và buộc các doanh nghiệp phải có chiến lược thích ứng.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng biến động, việc theo dõi sát sao thị trường năng lượng và chi phí logistics sẽ giúp các doanh nghiệp cà phê chủ động hơn trong kế hoạch xuất khẩu và quản trị rủi ro.

Bởi vì, trên hành trình từ nông trại đến tách cà phê của người tiêu dùng, giá nhiên liệu luôn là yếu tố âm thầm định hình chi phí của mỗi chuyến hàng.

Nguồn: Phân tích và tổng hợp

Đọc thêm:

Địa chỉ cung cấp cà phê nhân xanh uy tín tại Việt Nam

Tác động của chất lượng cà phê nhân xanh đến mẻ rang cuối cùng

Thông tin liên hệ

Công ty Cổ phần VCU (VCU JSC)

– Fanpage: VCU – Vietnam Coffee United

– Email: info@vietnamcoffeeunited.com